خانه / پند و اندرز / پند و اندرز شماره ۵ :

پند و اندرز شماره ۵ :

عنوان  :  لوازم سفر معنوی

نویسنده: علامه فیض کاشانی
بصیرت و بینایى
و همچنان که در سفر صورى جسمانى، کسى که راه نداند به مقصد نمى‏رسد، در سفر معنوى روحانى نیز کسى که بصیرت در عمل ندارد به مقصد نمى‏رسد؛ چنان که در حدیث آمده:
«الْعَامِلُ عَلَى غَیْرِ بَصِیرَهٍ کَالسَّائِرِ عَلَى غَیْرِ الطَّرِیقِ لاَ یَزِیدُهُ کَثْرَهُ السَّیْرِ[۱] إِلاَّ بُعْداً»[۲]؛ یعنى مَثَل کسى که عبادت کند و بینایى نداشته باشد در آنچه مى‏کند، مَثل کسى است که بر غیر راه رود؛ هر چند مى‏رود از مطلوب دورتر مى‏شود.
 
مرکب راهوار
و همچنان که اگر کسى در سفر جسمانى مَرکب[۳] را سر دهد تا خودسر مى‏چریده باشد، راه او طى نمى‏شود، در سفر روحانى نیز اگر بدن و قوا را ـ که به منزله مَرکب است ـ و روح را بگذارد تا هر چه مشتهیات آن‏هاست به فعل آورند و به اعمال حسنه شرعیه و سنن سنیّه نبویّه مقید نگرداند و لِجام[۴] هر یک را در دست نداشته باشد، راه حق طى نمى‏شود.
رهنمایان راه
و راهنمایان این راه پیغمبراناند ـ سلام اللّه‏ علیهم ـ که راه نموده‏اند و سنن و آداب وضع کرده‏اند و از مصالح و مفاسد راه خبر داده‏اند و خود به این راه رفته‏اند و امت را به پیروى خود امر فرموده‏اند.
حق‏تعالى مى‏فرماید: «لَقَدْ کانَ لَکُمْ فی رَسُولِ اللّهِ أُسْوَهٌ حَسَنَهٌ »[۵]؛ یعنى: به تحقیق شما راست در شأن رسول خدا پیروى نیکو. و مى‏فرماید: «قُلْ إِنْ کُنْتُمْ تُحِبُّونَ اللّهَ فَاتَّبِعُونی یُحْبِبْکُمُ اللّهُ »[۶]؛ یعنى: بگو اى محمد به امت که اگر شما خدا را دوست مى‏دارید پس پیروى من کنید تا خداى، شما را دوست داشته باشد. و مى‏فرماید: «أَنَّ هذا صِراطی مُسْتَقیماً فَاتَّبِعُوهُ وَ لا تَتَّبِعُوا السُّبُلَ فَتَفَرَّقَ بِکُمْ عَنْ سَبیلِهِ »[۷]؛ یعنى: به درستى که این راه من است در حالتى که راست است، پس پیروى کنید آن را و پیروى مکنید راه‏هاى دیگر را که شما را از راه حق متفرّق و جدا مى‏سازد.
مصاحبت با عالمان ربانى
و راهنمایان بعد از پیغمبران، امامان معصوماند  علیهم‏السلام. و بعد از ایشان، علما که به علم خود عمل کنند و از خدا و آخرت سخن گویند و محبت دنیا در دل ایشان نباشد ـ رضوان اللّه‏ علیهم ـ . اگر کسى با ایشان صحبت دارد و از ایشان سؤال و استفاده کند و علمى بر علم خود فزاید و به اشارت ایشان بر عیوب خود مطلع گردد، این راه را زود طى تواند کرد. و اگر چنین عالمى یابد، باید که صحبت او را غنیمت شمرد و از امر او تجاوز نکند. و اگر چنین کسى یافت نشود، با کتاب صحبت دارد و با مردم نیکو سیرت که از ایشان کسب اخلاق حمیده کند. و هر صحبت که او را خوش‏وقت گرداند و یاد خداى و آخرت آورد از دست ندهد.
منبع: کتاب هشت بهشت


[۱]. مصدر: «سُرْعَهُ السَّیْر».
[۲]. کافى، ج ۱، ص ۴۳، ح ۱؛ من‏لایحضره‏الفقیه، ج ۴، ص ۴۰۱، ح ۵۸۶۴؛ وسائل‏الشیعه، ج ۲۷، ص ۲۴، ح ۳۳۱۱۰٫
[۳]. هر چه بر آن سوار شوند.
[۴]. لگام، دهانه اسب.
[۵]. احزاب، آیه ۲۱٫
[۶]. آل‏عمران، آیه ۳۱٫
[۷]. انعام، آیه ۱۵۳٫

درباره محمد غفاری

محمد غفاری
رفتن به بالا